Sztuka upamiętniania osób zmarłych od wieków wiąże się z wykorzystywaniem trwałych materiałów które miały przetrwać próbę czasu. Kamień stał się głównym surowcem do tworzenia form nagrobnych ponieważ łączy w sobie odporność na czynniki atmosferyczne i możliwość kształtowania zgodnie z wyobrażeniem twórcy. W różnych kulturach pojawiały się odmienne sposoby przedstawiania pamięci o zmarłych jednakże w niemalże każdej z nich dzisiejsze były nagrobki będące zarówno miejscem zadumy jak i symbolem pamięci.
Wybór rodzaju kamienia od wielu lat miał znaczenie praktyczne i estetyczne a jego obróbką zajmował się kamieniarz którego praca polegała na nadaniu surowcowi pożądanego kształtu oraz charakteru odpowiadającego tradycji czy oczekiwaniom rodziny.
Proces budowy nagrobka wymaga doświadczenia i znajomości właściwości surowca ponieważ różnorakie rodzaje kamienia zupełnie inaczej reagują na obróbkę. Granit marmur czy piaskowiec to materiały które różnią się twardością a także odpornością a także kolorem i fakturą. Kamieniarz powinno uwzględniać te właściwości podczas pracy ażeby uzyskać trwały i miły dla oka efekt. W dawnych czasach używano głównie łatwych narzędzi ręcznych które pozwalały na żmudne ale precyzyjne kształtowanie kamienia aktualnie wykorzystywane są także urządzenia mechaniczne które przyspieszają część działań natomiast wciąż wiele etapów wymaga ręcznego wykończenia. Rzeźbienia napisy czy detale zdobnicze nadal są realizowane w dużej mierze manualnie co nadaje każdemu nagrobkowi indywidualny charakter.
Znaczenie nagrobków nie ogranicza się jedynie do funkcji oznaczenia miejsca pochówku. Stanowią one detal kultury materialnej i często odzwierciedlają zwyczaje religijne albo lokalne tradycje. Na przestrzeni wieków kształt i metoda nagrobków ulegały zmianom począwszy od prostych stel przez bogato zdobione pomniki aż po minimalistyczne formy spotykane współcześnie. Każda epoka wprowadzała inne rozwiązania stylistyczne które pozwalają historykom i badaczom kultury odczytywać sposób w jaki społeczeństwa podchodziły do pamięci o zmarłych. Dla wielu osób nagrobek jest też materialnym nośnikiem wspomnień o przodkach i miejscem do którego wraca się w celu zachowania więzi z minionymi pokoleniami.
Rola kamieniarza w tym kontekście wykracza oprócz samo rzemiosło gdyż odpowiada on za zachowanie ciągłości tradycji i implementację jej do współczesnych oczekiwań. Wiedza o surowcach technikach obróbki a także symbolice ma wpływ na finalny kształt dzieła które pozostaje na cmentarzu przez sporo lat. Praca ta wymaga dokładności i uwzględnienia zarówno aspektów technicznych jak i kulturowych co powoduje że zawód ten łączy w sobie rzemiosło z detalami sztuki. Nagrobki dzięki temu stają się nie tylko praktycznym oznaczeniem grobu lecz również trwałym świadectwem czasów i wartości jakie towarzyszyły ich powstawaniu.
Źródło informacji: grobowce Oświęcim.